Bát cơm gạo lứt, đĩa rau củ luộc và chén vừng rang đặt trên mâm tre

Chăm sóc bản thân · ăn uống

Thực dưỡng: một cách ăn, không phải phác đồ

Nhiều chuyến nghỉ “chăm sóc sức khỏe” đi kèm một chế độ ăn đặc biệt, và thực dưỡng là cái tên hay gặp nhất. Bài này nói thực dưỡng là gì theo các nguồn báo chí, ghi lại những ca cấp cứu và tử vong đã được đưa tin khi người bệnh bỏ điều trị để ăn theo thực dưỡng, và đưa ra những câu hỏi nên hỏi trước khi đổi cách ăn.

Thực dưỡng là gì

Theo Báo SGGP, thực dưỡng là phương pháp do George Ohsawa đúc kết.

Về ăn uống, thực dưỡng dựa trên ngũ cốc nguyên cám, đậu, gạo lứt, rau củ, rong biển; hạn chế thịt đỏ, đường tinh luyện. Có những biến thể rất hẹp: Báo Văn Hóa mô tả chế độ “số 7” chỉ gồm cơm gạo lứt muối vừng.

Nguồn: Báo SGGP, 18/1/2020 — chữa bệnh bằng thực dưỡng: những lầm tưởng nguy hại; Báo Văn Hóa, 13/7/2020 — không có chuyện thực dưỡng chữa khỏi ung thư · đối chiếu ngày .

Khi chế độ ăn thay cho điều trị: những vụ việc đã được đưa tin

Năm đưa tinNgười bệnhĐiều xảy ra theo bài báo
2020Người bệnh 59 tuổi ở Hà Nội, bị đái tháo đườngBỏ thuốc, ăn gạo lứt, muối mè, sữa hạt trong hai tháng, sụt 7 kg; cấp cứu ở Bệnh viện Bạch Mai và tử vong bốn ngày sau
2020Bé 30 tháng tuổi ở Thái Nguyên, bị ung thư máuGia đình bỏ điều trị, cho bé ăn theo thực dưỡng; bé tử vong

Điểm chung của hai vụ việc theo bài báo: người bệnh đã bỏ thuốc hoặc bỏ điều trị để theo một chế độ ăn.

Nguồn: Báo SGGP, 18/1/2020 — chữa bệnh bằng thực dưỡng: những lầm tưởng nguy hại; Báo Văn Hóa, 13/7/2020 — không có chuyện thực dưỡng chữa khỏi ung thư · đối chiếu ngày .

Bác sĩ nói gì

  • BS Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam, được Báo SGGP dẫn: người mắc bệnh phải đi khám và tuân thủ phác đồ; chỉ dùng một chế độ ăn để chữa bệnh là không có cơ sở.
  • GS.TS Lê Thị Hương, Bệnh viện K, được Báo Văn Hóa dẫn: kiêng khem với ý nghĩ “bỏ đói” tế bào ung thư là sai lầm và phản khoa học; người bệnh nên gặp bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ dinh dưỡng để có chế độ ăn phù hợp.
  • BS.CKI Đào Thị Yến Thủy, trả lời trên VnExpress: ăn chay trường theo thực dưỡng dễ thiếu đạm, thiếu vitamin B12 vốn chỉ có trong thực phẩm động vật, dẫn đến thiếu máu; ăn quá nhiều chất bột đường dễ rối loạn đường huyết.

Nguồn: Báo SGGP, 18/1/2020 — chữa bệnh bằng thực dưỡng: những lầm tưởng nguy hại; Báo Văn Hóa, 13/7/2020 — không có chuyện thực dưỡng chữa khỏi ung thư; VnExpress Sức khỏe, 2/6/2022 — có nên “bỏ đói” tế bào ung thư · đối chiếu ngày .

Nếu bạn chỉ muốn ăn nhẹ trong chuyến nghỉ

Không phải ai muốn ăn nhiều rau, ít thịt trong một tuần nghỉ cũng đang “chữa bệnh”. Với người khỏe, đổi cách ăn ngắn ngày là lựa chọn cá nhân. Vài điều giúp việc đó an toàn hơn:

  • Giữ đủ đạm: đậu, đậu phụ, trứng, sữa nếu chế độ của bạn cho phép.
  • Nếu ăn chay dài, hỏi bác sĩ về vitamin B12, vì theo bác sĩ dinh dưỡng được VnExpress dẫn, chất này chỉ có trong thực phẩm động vật.
  • Không nhịn ăn kéo dài khi đang đi bộ, leo núi hay ngâm khoáng nóng.
  • Theo dõi cân nặng: sụt hoặc tăng cân nhanh là dấu hiệu nên đi khám, như lời khuyên trong bài VnExpress.

Nguồn: VnExpress Sức khỏe, 2/6/2022 — có nên “bỏ đói” tế bào ung thư · đối chiếu ngày .

Ai cần hỏi bác sĩ trước khi đổi chế độ ăn

  • Người đang điều trị đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh thận hay bất kỳ bệnh mạn tính nào có dùng thuốc hằng ngày.
  • Người đang điều trị ung thư hoặc vừa kết thúc điều trị.
  • Phụ nữ mang thai, đang cho con bú; trẻ em; người lớn tuổi đã sụt cân.
  • Người từng có rối loạn ăn uống.

Với những người này, câu hỏi không phải “thực dưỡng tốt hay xấu”, mà là “chế độ ăn mới có ảnh hưởng tới thuốc và bệnh của tôi không”. Chỉ bác sĩ điều trị trả lời được câu đó.

Nếu chương trình nghỉ của bạn có thực đơn thực dưỡng

Một số kỳ nghỉ “chăm sóc sức khỏe” đi kèm thực đơn chay, thực dưỡng hoặc các ngày ăn rất ít. Trước khi đăng ký, hỏi ban tổ chức vài câu đơn giản. Câu trả lời giúp bạn biết đây là một thực đơn để thay đổi không khí hay một chế độ ăn bị biến thành lời hứa chữa bệnh.

  1. Thực đơn mỗi ngày gồm những gì, có nguồn đạm như đậu, đậu phụ, trứng, sữa không?
  2. Có ngày nào nhịn ăn hoặc chỉ uống nước không? Nếu có, ai theo dõi người tham gia?
  3. Người lập thực đơn là ai, có chuyên môn dinh dưỡng không?
  4. Người có bệnh đái tháo đường, bệnh dạ dày, người đang dùng thuốc có được đổi thực đơn không?
  5. Chương trình có bán kèm sản phẩm, thuốc, “trà thải độc” không?

Nếu ban tổ chức khuyên bạn ngừng thuốc hay bỏ tái khám trong thời gian tham gia, đó là lý do đủ để không đi.

Dấu hiệu một chương trình nghỉ dưỡng đang bán lời hứa

  • Hứa chữa khỏi bệnh, “thải độc”, “đẩy tế bào ung thư ra ngoài không cần dao kéo”.
  • Khuyên bỏ thuốc, bỏ tái khám, hoặc nói “tây y can thiệp rồi thì khó chữa”.
  • Bán kèm sản phẩm không rõ nguồn gốc với lời quảng cáo chữa bệnh.
  • Dùng câu chuyện “người này người kia khỏi bệnh” thay cho bằng chứng.

Các cụm từ trên đều xuất hiện trong những vụ việc được Báo SGGP và Báo Văn Hóa ghi lại. Gặp chúng, hãy dừng lại và hỏi bác sĩ của bạn.

Nguồn: Báo SGGP, 18/1/2020 — chữa bệnh bằng thực dưỡng: những lầm tưởng nguy hại; Báo Văn Hóa, 13/7/2020 — không có chuyện thực dưỡng chữa khỏi ung thư · đối chiếu ngày .

Một người bán hàng ngồi giữa những rổ rau củ tươi tại một sạp hàng nhộn nhịp ở Phố Cổ Hà Nội.
Ăn nhiều rau là lựa chọn; bỏ thuốc để ăn theo một chế độ là rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi hay gặp

Thực dưỡng có chữa được ung thư không?

Các bác sĩ được Báo Văn Hóa, Báo SGGP và VnExpress dẫn đều nói không có cơ sở hay bằng chứng cho việc thực dưỡng chữa được ung thư; báo chí đã ghi lại những ca tử vong khi người bệnh bỏ điều trị để theo thực dưỡng.

Ăn chay dài ngày thiếu chất gì?

Theo bác sĩ dinh dưỡng trả lời trên VnExpress, dễ thiếu đạm và vitamin B12, dẫn đến thiếu máu; ăn quá nhiều chất bột đường dễ rối loạn đường huyết.

Đi một khóa nghỉ có ăn thực dưỡng một tuần có sao không?

Với người khỏe, đó là lựa chọn cá nhân; giữ đủ đạm và không nhịn ăn kéo dài. Người đang điều trị bệnh nên hỏi bác sĩ trước và không bỏ thuốc.

Thực dưỡng: thông tin và lưu ý

Bắt đầu

Gửi thư cho ban biên tập Du Lịch Đời Sống

Báo một con số đã cũ, hỏi về một bài viết, hoặc liên hệ vị trí quảng cáo có nhãn. Du Lịch Đời Sống không bán tour, khóa tu hay dịch vụ spa và không chuyển thông tin của bạn cho đơn vị nào.

Thêm thông tin chi tiết không bắt buộc
Thông tin bạn gửi chỉ tới ban biên tập trang này.

Thư trả lời gửi về email bạn ghi